Home Over het project Werkzaamheden en planning Archief & Zoeken Contact English
Afbeelding

Dubbelop de Amstelveenlijn op

Wendy van der Meulen | vrijdag 20 november 2020
Wendy

Als lijn 25 in gebruik gaat, maken ook de gloednieuwe 15G trams hun debuut. En hóe: elke tram krijgt twee voertuigen. Dit ‘gekoppeld rijden’ is bijzonder in de Amsterdamse regio. In september al startte op de Amstelveenlijn het testen van het rijden met deze dubbellange trams.

Eens in de zoveel tijd is het er tijd voor: nieuwe trams. Als uitbreiding van de bestaande vloot. Of om ouder materieel te vervangen. De laatste keer dat dit in Amsterdam gebeurde was in 2002, met de komst van de Combino trams. Die rijden nu vrijwel overal in de stad. Bijvoorbeeld op lijn 26, de tramverbinding naar IJburg. En sinds afgelopen september rijden de Combino’s daar bovendien gekoppeld: twee voertuigen aan elkaar. De trams zijn dus twee keer zo lang geworden. Zo kan GVB hier meer reizigers vervoeren.

Uitvoerig getest

Ook op lijn 25 gaat GVB binnenkort tramstellen koppelen, maar dan met de nieuwe 15G trams. Moderne en ruime voertuigen, met brede deuren en een lage vloer, en voorzien van de nieuwste technologie. “We zijn er allemaal supertrots op, ze zijn prachtig”, zegt Marco Cowan, manager vervoerondersteuning bij GVB. “We hebben de 15G trams op alle vlakken uitvoerig getest. Dat kan in Amsterdam en Amstelveen bijna niemand zijn ontgaan: een nieuwe, bijna futuristisch ogende tram die door de stad reed, zowel overdag als ’s avonds. Dat trok heel wat bekijks. Er werd volop gefotografeerd en gefilmd als er een nieuwe 15G tram door de stad reed.”

Gebouwd in Spanje

Anne Monné is bij GVB projectmanager 15G. Ze is, samen met een team van collega’s, verantwoordelijk voor de levering en uiteindelijke indienststelling – en alles wat daartussen zit – van de 72 trams, die worden gebouwd bij de firma CAF in Spanje.
“De nieuwe trams worden in Spanje deels al getest”, vertelt ze. “En als ze in Nederland afgeleverd zijn, testen en controleren wij ze uitvoerig. Dit is wettelijk vereist, voordat we de voertuigen kunnen accepteren en in gebruik kunnen nemen.”

Aankomst van de eerste 15G tram in Nederland in april 2019.
Aankomst van de eerste 15G tram in Nederland in april 2019.
Foto: Ge Dubbelman

Kers op de taart

Afgelopen juli ontving GVB van Metro en Tram van de gemeente Amsterdam de eerste ‘indienststellingsvergunning’ voor de nieuwe 15G trams. “Dat was een prachtige mijlpaal”, zegt Anne, “en deze werd gevolgd door weer een belangrijk moment, begin november. Toen ontvingen we de vergunning voor het koppelen van 15G-voertuigen. De trams voldoen nu aan alle wettelijke toelatingseisen en kunnen daarmee, zowel enkel als gekoppeld, worden opgenomen in onze dienstregeling. Dat is iets waar onze reizigers en wij al een tijd naar uitkijken. En dat we in december beginnen met rijden op de Amstelveenlijn, is de kers op de taart.”

Genoeg ruimte

Wat uniek is op de Amstelveenlijn, legt Anne uit, is dat alle 15G trams gekoppeld gaan rijden. “Net als op lijn 26 doen we dat hier om zoveel mogelijk passagiers te kunnen vervoeren, en omdat het kán – want we hebben er de ruimte voor. Dit in tegenstelling tot elders in Amsterdam, waar die ruimte er simpelweg niet is. Denk aan drukke kruispunten of de Leidsestraat. Maar de Amstelveenlijn ligt grotendeels vrij, met weinig kruisend verkeer – mede dankzij de drie nieuwe ongelijkvloerse kruispunten – en met volop ruimte voor lange perrons. Daarom ook hebben we het gekoppeld rijden met de 15G trams getest óp de Amstelveenlijn. Dat kan nergens anders in de stad.”

Spannende tijd

Terugblikkend op het testen van het gekoppeld rijden en het opleiden van de bestuurders zeggen Anne en Marco dat het een spannende tijd was. “Dit was het eerste traject waar we de gekoppelde voertuigen dynamisch konden testen, in plaats van met simulaties. Het was best spannend toen we begonnen met rijden. Want alle systemen van GVB, fabrikant CAF en de onderleveranciers kwamen op dat moment samen en moesten gaan samenwerken. Alles wat in het eerste voertuig werkt, moest ook in het tweede voertuig werken.”

Gave uitdaging

Oók spannend, voegt Anne toe, was dat de Amstelveenlijn een ‘nieuw x nieuw x nieuw’-situatie was. “Een nieuw voertuig, gekoppeld rijden, op een nieuw traject, met nieuwe infrastructuur. Een hele gave uitdaging! En dan gaat er natuurlijk wel eens iets mis. Bijvoorbeeld bij de instellingen van het bedienscherm van de trambestuurder voor het rijden van dienstregeling en verkopen van de kaartjes aan reizigers; daar liepen we tegen wat bugs aan. Maar door goede samenwerking tussen alle betrokken partijen en afdelingen lossen we het op, en zorgen we er met z’n allen voor dat het een succes wordt.”

Als ze niet rijden staan de gekoppelde 15G trams allemaal keurig in het gelid op het opstelterrein.
Als ze niet rijden staan de gekoppelde 15G trams allemaal keurig in het gelid op het opstelterrein.
Foto: Ge Dubbelman

Setjes

De voertuigen die GVB op lijn 25 gaat koppelen zijn identiek. Ze zullen zoveel mogelijk de hele tijd als setjes rijden, en dus niet steeds worden losgekoppeld. Anne: “De trambestuurder heeft in de cabine een boordcomputer, onder meer voor het aanmelden van de tram, reisinformatie, halte-informatie, communicatie met de verkeersleiding en de beïnvloeding van de verkeerslichten. Nieuw, in vergelijking met de meeste Combino’s, is dat de 15G’s tweerichtingtrams zijn. Ze hebben aan beide zijden een bestuurderscabine. Straks rijden de gekoppelde trams van Westwijk naar Zuid, waar de bestuurder uitstapt en naar het andere einde van de tram loopt. Daar zit dan dus weer een cabine. De bestuurder stapt weer in en rijdt terug richting Westwijk – met dezelfde gekoppelde tram.”

Goed inschatten

Voor de bestuurders is het testen een mooi avontuur, zegt Marco. “Ze vinden het best pittig om te wennen aan een tram die twee keer zo lang is, in totaal 60 meter. Die lengte vraagt om een andere manier van rijden. Bijvoorbeeld bij kruispunten: met zo’n dubbellang voertuig moet je goed inschatten of je door kunt rijden of moet stoppen. En ook het in- en uitstappen vergt concentratie. Er zijn meer reizigers en er zijn haltes met een middenperron. Hier moeten de bestuurders alert zijn op de kant waar de deuren open moeten. Want de 15G’s hebben aan beide kanten deuren.”

Maar de bestuurders reageren overwegend positief. Marco: “Ze genieten van het rijden op de vernieuwde lijn. Ook het opstelterrein Legmeerpolder oogst waardering. En ze vinden vooral de drie ongelijkvloerse kruispunten prachtig. ‘Het lijkt wel of ik met een trein rijd!’, hoorde ik onlangs een bestuurder roepen.”

Het laatste woord is aan Anne…

“Ondanks de coronasituatie en de extra uitdagingen die deze met zich meebracht, hebben alle collega’s en betrokken partijen grote stappen weten te zetten. We staan nu met z’n allen startklaar voor de generale repetitie en het oefenen met verstoringen – om op zondag 13 december te gaan rijden, met passagiers, en volgens dienstregeling.”

GVB'ers Marco Cowan, manager vervoerondersteuning, en Anne Monné, projectmanager 15G.
GVB'ers Marco Cowan, manager vervoerondersteuning, en Anne Monné, projectmanager 15G.
Foto: Ge Dubbelman

Vond u dit artikel nuttig?

%Nuttig
van de mensen vonden dit nuttig.

Heeft u vragen? Stel ze hier.

26 november 2020 | 13:01

KLAASVANDIK

heelgoeddatereenamstelveenijneriswandstoptdieookophethalememeerstadsjonasdatzoisisdathelemaalmooienasdieooknaarhetcentraalgaatisdatnogmooijerookendanzijnwijblijjeralsouderenendatisheelmooienvantastiesdatverdienteengoudentien

Schrijf een reactie
0
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
26 november 2020 | 13:15

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@Klaasvandijk: de Amstelveenlijn stopt niet op het Haarlemmermeerstation. Voor Centraal Station kunt u overstappen op station Zuid en dan de metro nemen.

Schrijf een reactie
+1
25 november 2020 | 00:10

Robert

Ik feliciteer de GVB met de voltooiing van dit project. Maar…. waarom blijft op Station Zuid de overstap ongewijzigd tussen metrostation en tramhalte. Een wandeling van 5 minuten langs het WTC is voor mensen die wat minder goed ter been zijn een hele onderneming, inclusief de lift die bijna altijd kapot is en een slecht onderhouden trap naar het bus-en tram platform. Of is het de bedoeling trein en metrostation Zuid de nodige herindeling en renovatie te geven? Merkwaardig en opvallend dat één van de drukste overstap stations in Nederland er zo uit ziet.

Schrijf een reactie
0
+1
25 november 2020 | 23:55

Anoniem

@Robert, dat met die overstap is inderdaad wel hinderlijk. Passumsweg voor NS is in principe prima, maar voor de metro is het een best wel eindje lopen. Voorlopig is zuid nog niet af dus dit gaat niet snel veranderen.

Naar mijn mening is de tram een (tijdelijk) ander eindpunt te geven het beste idee. Als dit eindpunt Amstelstation wordt gemaakt en dit even snel wordt dan lijn 51 zullen een hoop amstelveners eerst op amstel overstappen naar metro/trein. zo ontlast je m51 en zuid bij de ombouw. Maarja ik kan verder dromen, vrees dat het eindpunt zuid blijft

Schrijf een reactie
0
+1
24 november 2020 | 21:33

heer Visser

beste mensen
ik woon in amsterdam noord vlakbij metro station noord
kan ik via noord met het openbaarvervoer naar
Amstelveen startshart
vriendelije groet fam visser

Schrijf een reactie
0
+1
24 november 2020 | 21:44

Rob

Hoi Mr Visser,

Je kan de Metro 52 pakken vanaf Noord naar Station Zuid. Vanaf daar 2 minuten lopen naar de tramhalte op Strawinskylaan, en Tram 5 nemen naar Amstelveen Stadshart. Dit is al mogelijk, en Tram 25 rijdt niet via Amstelveen Stadshart, dus ga gewoon lekker doen!

Schrijf een reactie
0
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
26 november 2020 | 11:58

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@heer Visser: zoals @Rob aangeeft kunt u met metro 52 naar station Zuid en daar overstappen op tram 5 naar Amstelveen Stadshart.

Schrijf een reactie
+1
20 november 2020 | 13:02

Anoniem

Moet zeggen dat ik een beetje teleurgesteld ben in wat het eindresultaat is. Ookal was de metro de voorkeur, een tram had ook gewoon een heel goed iets voor Amstelveen kunnen zijn en had geen erge achteruitgang moeten zijn. Het probleem is dat voor deze lijn alleen de dingen zijn gedaan die strikt noodzakelijk waren (voor de korte termijn) en geen beetje extra dingen werden gedaan om de amstelvener tegemoet te komen en de overstap te compenseren. Die 3 minuten sneller tellen niet, omdat als m51 op die haltes niet gestopt zou hebben was deze ook 3 minuten sneller geweest.

De 3 ongelijke kruisingen zijn handig, zodat voetgangers, fietsers en auto’s niet meer over het spoor moeten. Er zit alleen wel een grote bult tussen 2 van die kruisingen waardoor auto’s en trams onnodig op en neer moeten. Weer dus alleen gedaan wat strikt noodzakelijk was i.p.v. het in een keer goed te doen. Verder zijn de gevaarlijke en drukke kruisingen in Amsterdam niet ongelijkvloers gemaakt, wat wachten is op een ongeluk.

Zuid als eindstation blijkt uit alle reacties vast te staan en er is eigenlijk geen discussie mogelijk of dit (tijdelijk) verandert kan worden. Tenminste zolang zuid nog niet af is. Veel amstelveners gingen naar Amstel en centraal, dus deze tram daar naartoe te laten rijden was handig geweest, puur al om zuid tijdens de ombouw te ontlasten en zodat bij storingen op zuid amstlveners (en amsterdammers, uithoorners etc.) wel comfortabel verder kunnen.

Waarom zijn bijna alle haltes midden perrons? Als nou tenminste t/m statshart het zij perrons waren met keerlus op stadhard had voor lijn 5 elk soort type tram gebruikt kunnen worden

Dan komt nog het feit dat er geen fietsen meer in de tram mogen, en zag ook iets van geen scootmobielen meer (weet niet of dit verandert is). Dit is ook hinderlijk voor veel mensen.

De instap lijkt (volgens de plaatjes) ook slechter aan te sluiten dan bij lijn 51, wat het voor veel mensen moeilijk gaat maken. Vgm zijn de deuren ook minder breed dan die van lijn 51 (tenminste de buitenste). De moeite voor wifi/usb poorten in de tram (zoals veel bussen hebben) was er ook niet.

Het is heel jammer en ik kan zo nog wel even doorgaan, maar het is nu zo. Hoop dat deze lijn nog een paar aanpassingen krijgt (zoals fietsen in tram en ander eindpunt) en dat er in Amstelveen wordt gekeken om het OV in de toekomst te verbeteren (meer bussen en evt. een trein). Het OV is voor mij de afgelopen jaren alleen maar slechter geworden door het verdwijnen van bussen en nu is ook de metro weg.

Schrijf een reactie
0
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
20 november 2020 | 16:54

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@anoniem: uw vraag over waarom het midden perrons zijn, heb ik uitgezet bij mijn collega. Zodra ik daar een antwoord op heb, meld ik het hier.

Er mogen wel scootmobiels in de tram. Deze moeten voldoen aan bepaalde voorwaarden qua afmeting. Check de website van GVB hiervoor; https://www.gvb.nl/klantenservice/toegankelijk-ov.

De deuren zijn net zo breed als die van lijn 51.

Er komt geen WiFi in de nieuwe tram 25 (of andere trams van GVB). Hetzelfde geldt voor stopcontacten en USB-poorten. Als vervoerder faciliteren zij dit niet omdat uitgegaan wordt van veelal korte ritten.

In tram 25 kunnen straks geen fietsen mee (vouwfietsen overigens wel). Zij nemen erg veel ruimte in wat het veilig in- en uitstappen kan belemmeren. De enige uitzondering, die in de regio ooit op het ‘geen fietsen mee in de tram’-beleid is gemaakt, is de IJtram, lijn 26. Dit werd destijds besloten omdat de fietsverbinding naar IJburg niet goed genoeg werd bevonden.

Schrijf een reactie
+1
20 november 2020 | 17:25

@Simon

Ik moet zeggen dat er in het verhaal wel wat zit. Lijn 5 zou met alle soorten trams kunnen rijden. Misschien in de toekomst een halte realiseren bij het SVB kantoor en dan lijn 5 via de Meander door middel van rails in het asfalt naar het Amstelveense Busstation? Dan zou er daar in het Busstation een keerlus gerealiseerd kunnen worden. Verder was ik eigenlijk voorstander voor een tram vanaf het centraal station via de rivieren buurt (oude lijn 25), Station RAI en Zuid naar Uithoorn. Of lijn 5 vanuit het centrum van Amsterdam naar Uithoorn. De halte Amstelveen Centrum had dan behouden kunnen blijven en het eindpunt in het Stadshart desnoods verwijderd gezien. Een lijn op een traject voorkomt tevens ook dat twee lijnen elkaar in de weg zitten. Uiteindelijk had ik liever gewoon lijn 52 doorgetrokken gezien maar nu is er in eens wel geld voor de richting Schiphol waar al veel treinen rijden. Aan de andere kant begrijp ik daar ook wel weer dat de lijn 397 vanuit het centrum erg belast is maar Amstelveen heeft nu eenmaal ook een goede en snelle rechtstreeks verbinding met het centraal station nodig. Verder stoorde ik mij vandaag op weg met lijn 5 naar Amsterdam behoorlijk aan de infrastructuur. De nieuwe aangelegde perrons zien nu al groen aangeslagen door algen en bij iedere kruising moest de tram wachten. Dit is echt een probleem omdat: Als de tram moet wachten, dan krijgt het (auto) verkeer voorrang, krijgt de tram voorrang, dan moet al het overige verkeer wachten. Met de komst van lijn 25 is het afwachten op alleen nog maar meer opstoppingen. De bult tussen Kronenburg en Zonnestein had niet gehoeven omdat het water kanaaltje doormiddel van een aquaduct ook had kunnen blijven bestaan. Het kost een hoop energie, uitstoot en rem/slijtage energie om er naar boven en beneden te moeten rijden. Verder heb ik van Jef begrepen of de trams balies en fietsgelegenheden krijgen. Dat is niet het geval maar kaartverkoop kan wel bij de bestuurder en/of in een automaat op verschillende perrons of in de (achterste) tram. Verder mag er niet met de fiets in de tram gereisd worden en er geld een stop en instapverzoek. Dit door dus de hand op te steken op de halte en voor het uitstappen op de rode knop te drukken. Net als in de bus en andere tramlijnen dus. Maar goed dit gaat (voorlopig) niet meer helpen allemaal maar kunnen Daniëlle en Wendy misschien er wel voor zorgen dat de haltes algen vrij gemaakt kunnen worden en blijven? Dat geldt ook voor de (toekomstige) doorstroming en veiligheid van het verkeer in Buitenveldert.

Alvast bedankt!

Schrijf een reactie
0
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
23 november 2020 | 09:57

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@anoniem: Bij de vernieuwing van de Amstelveenlijn zijn de bestaande (midden)perrons gehandhaafd met uitzondering van de haltes in de nieuwe ongelijkvloerse kruisingen. Deze hebben een middenperron gekregen om zo het aantal toegangspunten (liften, trappen) te beperken en de sociale veiligheid te verhogen.

Schrijf een reactie
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
23 november 2020 | 12:16

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@Simon: Gemeente Amsterdam heeft een aantal verkeerslichten vernieuwd in Buitenveldert. Naar aanleiding van ervaringen van GVB werkt de gemeente Amsterdam nog aan het verbeteren van de instellingen van deze lichten.

Schrijf een reactie
+1
23 november 2020 | 21:13

@Simon

@anoniem, Danielle en Wendy, Hopelijk worden de verkeerslichten echt goed bijgesteld. Voor wat betreft de midden perrons: Het zou er mee te maken kunnen hebben dat de midden perrons zijn aangelegd om de volgende redenen. Per halte zou hier nauwkeurig naar gekeken zijn. Bij onder anderen Kronenburg, Zonnestein en de Sportlaan zou dit wellicht vanwege de kosten zijn omdat er anders per perron twee liften en/of vier trappen nodig waren. Ook lijkt het mij onaangenaam om op een zij perron te staan als er verkeer langs komt razen met slecht weer. Bij deze voormalige haltes waren de zij perrons minder onaangenaam doordat deze veelal bij en grote verkeersplein met verkeerslichten lagen. Over het algemeen werd hier veel minder harder gereden vanwege het op rood staan van de verkeerslichten dan bij deze haltes nu. Bij midden perrons is ook veel minder apparatuur en behoefde aan wachthuisjes nodig dus het laatste is zeker wel het geval. Ik had liever ook allemaal zij perrons, keerlussen, enkel stuurbare trams met aan een kant deuren. Veel efficienter maar de vraag is uiteindelijk wat nou duurder is. Kan het projectteam hier op alle antwoorden geven?

Schrijf een reactie
0
+1
20 november 2020 | 12:09

Jeff

“De voertuigen die GVB op lijn 25 gaat koppelen zijn identiek. Ze zullen zoveel mogelijk de hele tijd als setjes rijden, en dus niet steeds worden losgekoppeld. ” betekent dit dat de voorste en achterste tram hetzelfde zijn? of verschillen die (door bv. in een tram een kaartverkoop balie te doen)?

Denk dat veel amstelveners het fijn zouden vinden als in een van de gekoppelde voertuigen een kaartverkoop balie is en in de ander ruimte voor 1 of meer fietsen. Als er geen fiets is kunnen mensen hier makkelijk zitten doormiddel van opklapstoelen die al in veel bussen en treinen aanwezig zijn.

dan nog de laatste vraag:
hoe zit het met reisinformatieschermen in de tram. zit daar een display die zegt hoe laat de tram op een halte aankomt en net als bij veel bussen ook al vertrektijden van treinen op zuid aangeeft?

Schrijf een reactie
0
+1
Foto van Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram
20 november 2020 | 13:11

Danielle Opdam | Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

@Jeff: Het zijn altijd dezelfde trams inderdaad. Hoe GVB verder invulling geeft aan het serviceconcept in de 15G trams maken zij volgende maand bekend. Fietsen mogen sowieso niet mee in de trams bij GVB, met als uitzondering lijn 26 naar IJburg. Jazeker geven de displays met reisinformatie weer wanneer de tram hoe laat op de volgende halte is e.d. De overstapinfo met betrekking tot treinen op station-zuid is ons niet bekend, maar we geven het door aan GVB.

Schrijf een reactie
+1
20 november 2020 | 22:29

Jeff

Bedankt voor uw antwoord Danielle Opdam. lijkt mij handig om alleen in een van de twee trams die aan elkaar zitten die balie te doen. Twee zou zonde zijn van de ruimte die deze trams waarschijnlijk wel nodig hebben. We zullen het binnenkort zien, ben benieuwd!

Schrijf een reactie
0
+1
21 november 2020 | 13:11

Ronald

Jeff, Het zal er dan op neer kunnen komen van: In de richting Amsterdam Station Zuid de verkoop door de bestuurder in de voorste tram met een dan gesloten balie en via een conducteur aan de Balie in de achtste tram. Op lijn 26 is dat in ieder geval nu met de één richting gekoppelde trams zo. In de richting van Amstelveen zal dat dan anders om moeten zijn omdat lijn 25 dan met twee richtingen trams rijdt. Als in beide trams aan een balie verkocht gaat worden, dan zijn er per rit 3 medewerkers nodig wat niet zo gauw gaat gebeuren. Verder is er op de vele foto’s van de nieuwe trams niets te zien van aanwezige balies. Praktisch is het vanwege de twee richtingen trams vrijwel onmogelijk omdat aan beide kanten deuren zitten. We gaan het zien vanaf 13 december!

Schrijf een reactie
0
+1
21 november 2020 | 13:48

Jeff

Ronald, kan ook. bedacht me net dat ze ook de bestuurders cabine (voorste van achterste tram) kunnen gebruiken als balie. hoeft er geen extra balie bij en die ruimte wordt nu sws niet benut. we zullen zien wat gvb doet, ik ben benieuwd

Schrijf een reactie
0
+1
21 november 2020 | 14:02

Ronald

Jeff, Met deze vraag zitten ik en vast ook andere mensen inderdaad. Het is in ieder geval van groot belang dat in beide trams een kaartverkoop/informatie en toezicht functie komt.

Schrijf een reactie
0
+1
Wil u dit bericht delen?